BELEDİYE
ZABITA PERSONELİ YÖNETMELİĞİ
(R.G.
15.07.1969 – 13249)
GENEL ESASLAR
Belediye Zabıtasının
Niteliği
Madde 1 - Belediye zabıtası, belediye sınırları içinde
beldenin düzenini ve belde halkının sağlık ve huzurunu ve
yetkili organların bu amaçla alacakları kararların
yürütülmesini sağlamak ve korumakla; belediye suçlarının işlenmesini
önleyici tedbirleri almakla ve işlenen belediye suçlarını
takiple mükellef bir özel zabıta kuvvetidir.
Belediye zabıtası personeli üniformalı olup kıyafet ve teçhizatı
özel yönetmeliğinde gösterilir.
Belediye Zabıtasının Kuruluşu
Madde 2 - Her belediyede, ihtiyaç ve imkânına göre, sabit,
gezici veya toplu zabıta teşkilâtı kurulur.
Yaklaşık olarak 1500 nüfusa bir zabıta personeli isabet etmek üzere,
kuruluş kadrosu belediye meclislerince tespit olunur ve yetkili
mercilerin tasdiki ile uygulanır.
Belediye Zabıtasının Bağlılığı
Madde 3 - Belediye zabıtası kuruluşu doğrudan doğruya belediye
başkanının ve belediye şubelerine ayrılan yerlerde şubeye bağlı
zabıta personeli belediye şube
müdürlerinin emri altındadır.
Özel Kanunların, belediye zabıtasi personelini görevlendirebilecekleri
hususunda kendilerini yetkili kıldığı hallerde en büyük mülkiye
amirleri zabıta personelini
görevlendirmekle beraber ilgili belediye başkanı veya şube müdürüne
de bilgi verirler.
Belediye Zabıta Hizmetlerinin Sürekliliği
Madde 4 - Belediye zabıtası hizmetlerinde süreklilik asıldır.
Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde ve günün 24
saatinde zabıta hizmeti aksatılmaz.
Belediye zabıtası personelinin çalışma saatleri, hafta
tatilleri ... bu sürekliliği sağlayacak şekilde ve haftada 48
saati geçmemek üzere ilgili belediye zabıtasının en yüksek
dereceli amirinin teklifi ve belediye başkanının onayı ile
tespit olunur.
Zabıta kadrosu 8 veya daha aşağı olan belediyelerde zabıta amir
ve memurlarının çalışma saatleri iş durumuna göre ve haftada
48 saat kaydına bağlı olmaksızın belediye
başkanı tarafından düzenlenir. Bu düzenlemenin yazılı olması
şart değildir.
Zabıta Hizmetlerinin Belediye Sınırları İtibariyle Bütünlüğü
Madde 5 - Belediye zabıtası hizmetleri belediye sınırları içinde
bir bütündür.
Merkez amirliği ve şubelere ayrılan belediyelerde şube zabıta
amirliği ile sürekli veya geçici olarak kurulabilecek belediye
zabıta karakolları ve noktaları sabit belediye
zabıta kuruluşlarıdır.
Gezici belediye zabıtası esas itibariyle, motorlu taşıtla donatılmış
ekipler halindedir.
Zabıta birimleri belediye zabıtasının en yüksek dereceli
amirinin teklifi ve belediye başkanının onayı ile kurulur.
Zabıta Memurlarının Yükümlülüğü
Madde 6 - Görevli oldukları çalışma saatleri veya sabit olarak
görevlendirildikleri belirli bir alan dışında belediye mevzuat,
karar, emir veya yasaklarına aykırı
davranışlara şahit olan veya bu davranışlardan haberdar edilen
üniformalı belediye zabıta memurları men edilen veya yapılması
suç teşkil eden fiile el koymakla beraber
belediye zabıtasının en yakın sabit kuruluşuna veya birimine
durumu iletirler ve failler hakkında giriştikleri işlemi onlara
devrederler.
Zabıta memurları, yangın, deprem, su baskını, olağanüstü
durum gibi zaruret halinde, düzenlenen çalışma saatleri dışında
çalışmaya mecburdurlar.
Bu zarureti takdir belediye başkanına aittir.
GÖREV - YETKİ - SORUMLULUK
Belediye Zabıtasının Görevleri
Madde 7 - Belediye zabıtasının görevleri şunlardır:
A) Belediye sınırları içinde beldenin düzenini ve belde halkının,
huzurunu ve sağlığını sağlayıp korumak amaciyle kanun, tüzük
ve yönetmeliklerde:
a) Açıkça belediye zabıtasınca yerine getirileceği belirtilen
görevleri yapmak ve yetkilileri kullanmak,
b) Belediyece yerine getirileceği belirtilip te mahiyeti itibariyle
belediyenin mevcut diğer kuruluşlarını ilgilendirmeyen ve
belediye zabıta kuruluşunca yerine getirilmesi
tabii olan görevleri yapmak,
c) Belediyece yerine getirileceği belirtilip te mahiyeti itibariyle
doğrudan doğruya veya ilişkisi itibariyle diğer belediye kuruluşları
ile işbirliği halinde yürütülmesi yetkili
belediye organlarınca belediye zabıtasından istenen hizmetleri
ifa etmek,
B) Belediyenin, Zabıta Yönetmeliği ile Sağlık Zabıtası Yönetmeliğinde
zabıtaya ilişkin olarak yer alan görevleri ve hizmetleri yerine
getirmek,
C) Belediye karar organların tarafından alınmış ve uygulanması
zabıtayı ilgilendiren kararları, emir ve yasakları uygulamak ve
sonuçlarını izlemek,
Ç) Belediye başkanının ve bağlılığı halinde belediye şube
müdürünün hizmetle ilgili emirlerini yerine getirmek,
D) Belediye suçlarının işlenmesini önleyecek idari tedbirleri
almak,
E) Belediye suçunun işlenmiş olması halinde mevzuatın öngördüğü
müeyyideleri yetkili kılındığı hallerde re'sen, bunun dışında
yetkili mercilerin kararlarına dayanarak
uygulamak,
F) Ulusal bayram, genel tatil günleri ile özellik taşıyan günlerde
yapılacak törenlerin gerektirdiği hizmetleri görmek,
G) Belediyenin Zabıta Yönetmeliği ile Sağlık Zabıtası Yönetmeliği'nde
yer alsın veya almasın yahut bu Yönetmelikleri usulünce yürürlüğe
konsun konmasın, özellikle
aşağıdaki görevler belediye zabıtasının görevlerindendir.
a - 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu'na göre Pazar günleri açık
kalması için belediyeden izin alması gerekip de almadan veya
tatil yapması gerekirken yapmayıp çalışan
dükkân ve müesseseleri kapatarak çalışmalarına engel olmak ve
haklarında kanuni işlem yapmak,
b - Belediye cezaları ile ilgili 486 sayılı Kanun ve 1608, 2575
ve 151 sayılı Ek ve Değişiklik Kanun'ları uyarınca, belediye
nizam ve yasaklarının ve bunlara dayanılarak
verilen emirlerin ve hükmedilmiş cezaların yerine getirilmesini
ve uygulanmasını sağlamak,
c) 743 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre bulunmuş eşya ve
malları, mevzuatta haklarında ayrıca hüküm varsa bu hükümlere
göre, yoksa belediye idaresinin bu
konudaki karar ve işlemlerine göre korumak ve sahipleri çıkmayan
eşya ve malları mevzuatta ayrıca özel hüküm yoksa bakım ve gözetim
masrafı alındıktan sonra bulanına
verilmesini sağlamak sahipleri anlaşıldığında onlara teslim
etmek,
ç - Korunması belediyelere ait abide ve mabetler ile tarihi ve
turistik eserleri muhafaza etmek; pisletilmelerine, çalınmalarına
ve tahrip edilmelerine ve her ne şeklide
olursa olsun zarara uğratılmalarına meydan vermemek,
d - 831 ve 2659 sayılı Sular Hakkındaki Kanun'a göre, umumi çeşmelerin
kırılmasını, bozulmasını önlemek; kıran veya bozanlar hakkında
işlem yapmak; şehir içme
suyuna başka suyun karıştırılmamasını veya sağlığa zararlı
herhangi bir madde atılmamasını gözetmek,
e) 1003 sayılı binaların numaralanması ve sokaklara isim
verilmesi hakkındaki Kanun ve Yönetmeliğine göre binalara
verilen numaraların ve sokaklara verilen isimlere ait
levhaların sökülmesine, bozulmasına mani olmak,
f) 1234 sayılı Hayvanların Sağlık Zabıtası hakkında Kanun'a
ve Tüzüğüne göre gerekli hallerde, bulaşıcı hastalıklara
yakalanmaları muhtemel hayvanların aşılattırılmaları
hususunda yetkili mercilerin kararlarının icrasına yardımcı
olmak; kudurmuş bulaşıcı hastalığa yakalanmış ve mevzuatta
belirtilmiş esaslar çerçevesinde ortadan
kaldırılması gereken hayvanları yok etmek, muzur hayvanları
beldede başı boş gezdirmemek, ehil hayvanların yaralanmasına, döğülmesine,
fazla yük yüklenmesine mani
olmak,
g) 1580 sayılı Belediye Kanunu'na göre umumun yiyip içmesine,
yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus,
lokanta, birahane, gazino, kahvehane,
kıraathane, meyhane, han, hamam, otel, sinema, tiyatro, bar,
dansing ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan
şeylerin temizliğine, sağlığa uygunluğuna
ve sağlamlığına dikkat etmek, belediyece izin verilirken taahhüt
edilen kayıt ve şartlara riayet edip etmediklerini denetlemek.
Yolda hastalanan, kazaya uğrayan düşüp kalan kimseleri ve genel
olarak durumları itibariyle yersiz ve yurtsuz muhtaç olanları
ilgili sosyal kurumlara iletmek, esas
beldelerine göndermek veya korumak ve bu maksatla gerekirse haklarında
soruşturma yapmak.
Emeksiz ve karşılıksız para kazanmayı alışkanlık haline
getirip kutsal din ve merhamet duygularını istismar ederek
dilenenleri menetmek.
Ev, apartman ve her türlü işyerinin çöplerinin sokağa atılmasına
mani olmak, çöp kutu ve artıklarının eşelenmesini önlemek,
sabah erken ve akşam geç vakitlerde aşırı
gürültü yaparak etrafı rahatsız edenlere mani olmak.
Cadde, sokak ve meydanlarda parklarda belediye nizamlarına ve sağlık
şartlarına aykırı olarak satış yapan seyyar satıcıları
menetmek,
Parlayıcı ve patlayıcı maddelerin belediye sınırları içinde
satış, depolama ve taşınmasında mevzuata uygun davranılıp
davranılmadığını denetlemek, aykırı hallerin
tesbitinde failler hakkında kanuni işlem yapmak. Ekonomik
faaliyetler alanında belediyelere tanınmış en yüksek fiyat, ücret
narh tesbiti konularında belediye kararlarına
riayet edilip edilmediğini denetlemek ve aykırı halleri önlemek.
Kanunen belediyenin iznine veya resim ve vergilerine tabi iken izin
almaksızın veya resim, vergi yahut harcı verilmeksizin yapılan işleri
tespit etmek, bunların
yapılmasında, işletilmesinde, kullanılmasında veya satılmasında
sakınca varsa derhal menetmek ve kanuni işlem yapmak.
h - 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun, belediye sağlık
personeli tarafından uygulanmasında ve bu kanun uyarınca alınması
gerekli kararların yerine
getirilmesinde sağlık personeline yardımcı olmak,
ı - Kanunla gayri sıhhi müessese olarak nitelendirilen iş
yerlerinin ruhsatsız olarak açılmaları ve işletilmeleri
halinde, ruhsat alıncaya kadar faaliyetten alıkoymak için
gerekli işleme başvurmak ve yetkili merciden karar alındıktan
sonra bu yerleri çalışmadan menetmek, Gıda maddeleri tüzüğü
gereğince, yıkanmadan, soyulmadan veya
pişirilmeden yenen gıda maddelerinin açıkta satılmasına mani
olmak. Karıştırıldıklarından şüphe edilenlerden tahlilleri
yapılmak üzere numune alınması hususunda ilgili
sağlık teşkilâtına bilgi vermek, bu teşkilâtın bulunmaması
veya görevlilerin zamanında gönderilmemesi halinde bizzat almak
ve yapılan tahlil sonunda sağlığa zararlı
oldukları tespit edilenleri sağlık yetkililerin kararı ile imha
etmek.
Kokmuş oldukları yetkili belediye veterinerinin tespit ettiği ve
insan sağlığına zararlı etlerin satılmasını veya kontrol altında
kesilmiş kasaplık etlere karıştırılmasını
önlemek,
i - 1782 - 6621 sayılı Ölçüler Kanunu'na göre, damgalanmamış
hileli ayarı bozuk, terazi, kantar, baskül, litre, kilo, metre
gibi ölçüleri kullandırmamak ve kullananlar
hakkında gerekli muameleyi yapmak,
j - 3078 sayılı Tuz Kanunu hükümlerine göre, tuzun toptan ve
perakende fiyat ve cinsini kontrol etmek,
k - 3434 sayılı Oyun Alet ve Vasıtalarından alınacak vergi ve
resimlerin alınmasını temin etmek,
l - 3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine dair Kanuna göre,
bu Kanunun uygulandığı illere ve dükkân, mağaza ve
ticarethanelere mahsus olmak üzere, satılan
emtianın cinsini, ayrıca vasfını ve fiyatını gösteren
etiketin konulmasını yahut etiket koymak mümkün değilse, görülebilecek
yere listenin asılmasını temin ve o fiyattan
fazlaya veya müsaadesiz aşağı satışı önlemek ve
riayetsizlikleri görülenlere kanuni işlem yapmak,
m - 3757 sayılı Kanuna göre, cezaevinde hükümlü olarak
bulunanlar ve 4109 sayılı Asker Ailelerine Yardım hakkındaki
Kanun ve Yönetmeliğine göre, yardıma muhtaç
olduğunu beyanla müracaat edenler hakkında muhtaçlık durum soruşturması
yapmak,
n - 5237 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'na göre, işgaline izin
verilmeyen yerlerin işgaline engel olmak, tahakkuku tahsile bağlı
belediye gelirlerinde ve borcunu
ödemeyenlerden 6183 sayılı Kanun'a göre haciz yolu ile tahsilâtta
ilgililere yardımcı olmak,
o - 6301 sayılı Öğle Dinlenmesi Kanunu'na göre belediye
meclislerince tespit edilen öğle tatiline riayeti temin ve aykırı
davrananlar hakkında kanuni işlem yapmak,
ö - 6785 sayılı İmar Kanunu ve İmar Yönetmeliğine göre
belediye ve mücavir saha sınırları içinde güvenlik tedbirleri
olarak düşünülen arsa etraflarının çevrilmesi, açıkta
bulunan kuyu, mahzen gibi yerlerin kapattırılarak zararlarının
ve tehlikelerinin giderilmesi, kanalizasyon fosseptik çukurlarının
sızıntı yapmasına mani olunması, hafriyat
artıklarının müsaade edilen yere dökülmesi, ve benzerleri
hallerde doğrudan doğruya gerekli tedbirleri aldırmak, maili
inhidam binaların boşaltılması ve yıktırılması ve
aynı kanunun diğer maddelerinde öngörülen boşaltılma veya yıktırılma
hallerinde ise belediyenin fen ve sağlık kuruluşlarının yetkili
elemanlarına yardımcı olmak, bu
kanunda belirtilen suçları işleyenler hakkında kanuni işlemde
bulunmak,
p - 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerince belediye sınırları
içinde kaçak orman emvalinin tesbiti halinde orman memurlarına
yardımcı olmak,
r - 80 sayılı Hal Kanunu'na ve ilgili belediyelerce hazırlanacak
yönetmeliklere göre verilmiş bulunan sanat ve ticaretten men
cezasını yerine getirmek,
s - 775 sayılı Gecekondu Kanunu'na göre, kendisine ait olmayan
arsaya izinsiz yapılan yapılara meydan vermemek ve yapılanların
fen elemanlarının gözetiminde belediye
işçileri tarafından yıkılmasında gerekli tedbirleri almak,
ş - Yangın, deprem, su baskını gibi hallerde görevli ekipler
gelinceye kadar yerinde gerekli tedbirleri almak,
t - Elektrik, su, havagazı ve kanalizasyon gibi belediyenin kamu
tesislerinde meydana gelen arızaları gördüğünde veya haber aldığında
derhal ilgililere bildirmek ve
gerekli koruyucu ön tedbirleri almak,
u - Beldenin yabancısı bulunan kimselere yol gösterme, danışma
ve benzer hususlarda yardımda bulunmak,
ü - Savaş veya savaşa hazırlık gibi olağanüstü hallerde
sivil savunma hizmetlerinin gerektirdiği ve kendisine verilen görevleri
yerine getirmek,
v - Özel mevzuat hükümleri ile, belediye zabıtasına verilen görevlere
benzer görevler ile de yükümlü kılınmış diğer genel ve özel
zabıta kuruluşları ile işbirliği yapmak.
Belediye Zabıtasının Yetkileri
Madde 8 -
Belediye zabıtası kanun tüzük ve yönetmeliklerin ve yetkili
belediye organlarının kendisine yüklediği görevleri yerine
getirebilmesi için belediye sınırları
içinde:
A) Bu yerlerin faaliyette bulunmaları için tespit olunan günün
belirli saatlerinde umuma açık yerlere girmeğe, burada gerekli
kontrolları yapmağa, sahip veya
işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler istemeğe ve
haklarında tutanak düzenlemeğe,
B) Kapalı olması gerekirken açık olduğu tespit edilen yerlere
girmeğe, mevzuata aykırı davranan ilgilileri hakkında tutanak düzenlemeğe
ve kovuşturma yapmağa,
C) Belediye suçu işleyen kimseler hakkında kanuni işlem yapmağa
ve bunlardan belediye meclislerinin kararları çerçevesinde maktu
cezayı gerektireni işleyenlere ceza
tertip ve bu cezayı tahsil etmeğe,
Ç) Boşaltılması veya yıktırılması hususunda yetkili
mercilerin karar veya emirleri bulunan yapı, ev veya müesseselere
diğer görevlilerle birlikte girmeğe,
D) Savaş gibi olağanüstü hallerde veya yangın, deprem, su baskını
gibi tabii afetler halinde yardım veya ikaz maksadı ile ve zaman
kaydına tabi olmaksızın ev, dükkân ve
müesseselere girmeğe,
E) Belediye emir ve yasaklarına aykırı davranışları sebebiyle
hakkında işlem yapılmak üzere mevzuata uyması istenen fakat bu
isteğe uymayıp ayrıca direnen ve kimliğini
açıklamaktan da kaçınan kimseleri en yakın polis veya belediye
dairesine, muhalefet halinde zorla götürmeğe,
F) Genel olarak, kanun ve tüzüklerde belediye zabıtasına tanınan
yetkileri kullanmağa mani olanlar hakkında adli kovuşturma yapılmak
üzere tutanak düzenlemeğe,
G) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarına vaki olacak tecavüzleri,
usulünce önlemeğe,
H) Umumi yerlerde belediye nizamlarına aykırı olarak seyyar satışta
bulunan kimseleri ve başkalarının ticarethane önlerini de
kapatacak şekilde kaldırım, tretuvar gibi
kısımları izinsiz işgal edenleri men etmeğe,
I) Motorlu kara taşıtlarının, park etmek suretiyle, herkesin
gelip geçmesine mahsus yerleri ve yaya kaldırımları işgallerini
önlemeğe,
İ) Herkesin gelip geçtiği umumi yol, kaldırım ve meydanlarda
gazete, dergi ve kitapların yerde teşhir edilerek satışını önlemeğe,
J) Sağlığa mutlak surette zararlı olduğu usulünce yapılmış
tahliller sonunda sabit olan bozulmuş, kokmuş ve çürümüş gıda
maddelerini sağlık ilgililerinin isteği üzerine
imha etmeğe,
K) Sahipsiz olup beldede başıboş dolaşan hayvanları muhafaza
altına almağa ve buhlardan tehlike yaratması muhtemel bulunanların
ıtlafını sağlamağa,
L) Trafik kuruluşunun bulunmadığı belgelerde halkın selamet ve
güvenliği bakımından araçların şehir veya kasaba içi geçişlerini
geçici olarak düzenlemeğe,
M) Umumi yerlerde aşırı derecede gürültü yapanlara, yerleri
veya havayı kirletenlere, pazar ve panayır yerlerinde geliş gidişi
zorlaştıranlara gerekli ikaz ve tenbihatta
bulunmağa ve uymayanları menetmeğe, yetkilidir.
Yetki İle İlgili Diğer Hükümler
Madde 9 - Genel ve özel kanun hükümleri ile belediye zabıtasına
ayrıca verilen yetkiler bakidir.
Belediye zabıtasının görevlerini lâyıkiyle yapabilmesi
hususunda belediyenin ilgili servisleri belediye zabıtasına yardım
etmekle ve gerektiğinde kendi elemanlarından
katacakları personelle karma ekipler teşkili suretiyle işbirliğinde
bulunmakla yükümlüdürler.
Belediye Zabıtasına Karşı Gelenler
Madde 10 - Görevlerini yaparken belediye zabıtasına karşı
gelenler Devlet Zabıtasına karşı koyanlar gibi ceza görürler.
Belediye Zabıtasının Sorumluluğu
Madde 11 - Belediye zabıtası memurları, görevlerine ilişkin
kanun, tüzük, yönetmelik ve emirleri bilmekle ve hizmetlerini
bunların hükümleri dairesinde yapmakla ve
görevlerin yerine getirilmesi sırasında birbirlerine yardım
etmekle yükümlüdürler.
Müstakil görevi olan memur yalnız başına bu hizmetinden sorumlu
olduğu gibi ortaklaşa görev sahibi olanlar görevlerinden dolayı
birlikte sorumludurlar.
Hizmetin İcaplarını Yerine Getirmede Esas
Madde 12 - Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde açıklık olmayan
veya işin uygulanma tarzına dair emir bulunmayan yahut bunların
uygulanmasında tereddüt hasıl olan
işlerde belediye zabıtası memuru merciine müracaat ederek alacağı
emre göre iş görür.
Merciine müracaata vakit bırakmayacak kadar acele olan ve
bekletilmeye tahammülü bulunmayan hallerde zabıta memuru kendi
sorumluluğu altında durumun gerektirdiği
tedbirleri alır, keyfiyeti en kısa zamanda merciine bildirir.
Belediye zabıtası memuru üstünden aldığı emri Anayasa'ya,
Kanun, Tüzük veya Yönetmelik hükümlerine aykırı görürse
yerine getirmez ve bu aykırılığı emri veren
üstüne bildirir. Ancak üstü emrinde israr eder ve bu emrini yazı
ile yenilerse, emir yerine getirilir, bu halde emri yerine getiren
sorumlu olmaz.
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir surette yerine getirilmez,
yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.
Gizli Bilgileri İfşa Edememe Zorunluluğu
Madde 13 - Belediye zabıtası memurları belediye dairelerince
gizli tutulması gereken işleri ifşa edemezler.
Demirbaş Eşyanın İyi Kullanılması Ve Korunması
Madde 14 - Zabıta teşkilâtı demirbaşına ait olup kendilerine
teslim edilmiş, vasıta, malzeme, teçhizat ve eşyayı kaybeden,
tahrip eden veya kendi mülkiyetine geçirenler
veya bunları görev dışı maksatla kullananlar yahut kullanılmasına
sebep olanlar hakkında Türk Ceza Kanunu'nun Devlet malları
aleyhine işlenen suçlar ile ilgili
hükümleri uygulanır.
Hep Birlikte İşten Çekilme Yasağı
Madde 15 - Belediye zabıtası memurları işten hep birlikte çekilemezler.
İşe Alma Belediye Zabıtalığına Girişte Gerekli Şartlar
Madde16 - Belediye zabıtası mesleğine girmek için aşağıdaki
şartları haiz olmak gereklidir:
a) Türk olmak,
b) 30 yaşını aşmamış olmak,
c) En az ortaokul veya bu derecede bir meslek okulu mezunu olmak,
(Ortaokul veya aynı derecede meslek okulu mezunlarından istekli
bulunmadığı hallerde en az ilkokul
mezunu olanlar da hizmete alınabilir.)
d) Fiili askerlik hizmetini yapmış olmak, (Kadın personeli için
bu şart aranmaz, 18 yaşını bitirmiş olması yeter sayılır.)
e) Boyu erkeklerde 1,64 m. den, kadınlarda 1,60 metreden kısa
olmamak,
f) Bulaşıcı hastalıklara müptelâ olmamak, görevlerini
muntazam ifaya mani olabilecek bedence ve akılca sakatlık ve
hastalıklarla malul bulunmamak, (İsteklilerin sağlık
durumu ile ilgili hususlar belediyece gösterilecek tam kuruluşlu
bir hastahaneden alınacak kurul raporu ile belirtilir).
g) Siyasi ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,
h) Kumarbazlık ve sarhoşluk gibi fena itiyatları olmamak,
l) Ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis cezası ile veya yüz kızartıcı
bir suç ile mahkum olmuş bulunmamak.
Duyurma
Madde 17 - Yeni bir belediye kurulması veya esasen mevcut bir
belediyede zabıta personeline ihtiyaç hasıl olması hallerinde bu
görevlere isteklilerin başvurmalarını
sağlamak üzere keyfiyet belediye idaresince ilân tahtasına ilân
asmak, varsa hoparlörle veya tellâl ile duyurulmak gibi alışılmış
usullerle ve nüfusu 100.000 den yukarı
belediyelerde ayrıca mahalli bir gazetede yayınlanmak suretiyle ilân
edilir.
İlânda münhal zabıta memurluğunun unvanı ve aylık maaş tutarı
ile birlikte müracaat için aranan şartlar ve en son başvurma
tarihi belirtilir.
Gazete ile ilânlarda, aranan şartlarla ilgili yönetmelik
maddelerine atıfta bulunmakla yetinilebilir.
Başvurma
Madde 18 - Belediye zabıtasında görev almak isteyenler aranan şartları
haiz iseler bu şartları taşıdıklarını belirten bir dilekçe
ile belediye başkanlığına başvururlar.
Bu kimselere, başvurduklarına dair bir belge verilir.
Yeterlik Yoklaması
Madde 19 - En son başvurma tarihine kadar başvuran istekli sayısı
alınacak personelden az veya alınacak perosnel kadar olduğu
hallerde "Yeterlik Yoklaması" yapılır.
Yeterlik yoklamasında başvuranın davranışı, türkçe dilini
bilme ve konuşma kabiliyeti derecesi ve genel kültürü yoklanarak
belediye zabıta memuru olmaya lâyık olup
olmadığı araştırılır ve kanaat "olur" veya
"olmaz" şeklinde tespit olunur.
Yarışma İmtihanı
Madde 20 - Başvuracak istekli sayısı alınacak personelden çok
ise "Yarışma İmtihanı" yapılır.
Bu imtihan yazılı olur.
Sorular, makbul sayılabilecek cevapları ile birlikte ve her
sorunun not olarak değeri de gösterilerek imtihan kurulunca aynı
günde hazırlanır, mühürlü bir zarf içine konur
ve imtihana girenlerin huzurunda açılır. İmtihan kuruluna dahil
kimseler isteklilere ait imtihan kâğıdını birlikte inceler ve
ortak kanaatlerini not halinde ve imzaları ile
gösterirler.
En fazla not alanlar başarı kazanmış sayılır. Onları
izleyenler yedek olur
Ancak, imtihan kurulu imtihan sorularını ve notlarını tespit
ederken topla olarak belirli bir miktarda not almanın zaruri olduğunu
da belirtmişse o taplam nottan az alanlar
başarı kazanmamış sayılırlar.
Eşit not alıpta aralarında tercih söz konusu olanlar yeterlik
yoklamasına tabi tutulurlar.
Yoklama Ve İmtihan Kurulları
Madde 21 - Yeterlik yoklaması veya yarışma imtihanı:
Belediye başkanının teklif ettiği belediye görevlileri arasından
belediye encümeninin, biri başkan olmak üzere seçeceği üç kişiden
meydana gelecek imtihan kurulunca
yapılır. Memur kadrosu, imtihan kurulunu meydana getirmeğe
yeterli olmayan belediyeler, encümen kararı ile, vali veya
kaymakamlardan bu kurulun teşekkülü için milli
eğitim, maliye, özel idare ve genel zabıta kuruluşu mensuplarından
kimseleri görevlendirmelerini isteyebilirler. Bu takdirde imtihan
kurulu vali yahut kaymakamlarca
teşkil edilir ve imtihan ilgili belediyeden bir gözlemcinin katılması
ile yapılır.
İmtihan Tutanağının
İlanı
Madde 22 - İmtihan
kurulu, imtihan sonuçlarını belirten tutanağı doğrudan doğruya
veya mahalli mülkiye amirinin aracılığı ile belediye başkanlığına
verir.
İmtihan
kurulunun kazananları veya yeterlikleri tespit edilenleri belirten
bu tutanaklarının birer örneği belediye ilân tahtasına asılır
ve durum ilgililere ayrıca duyurulur.
Belgelerin
Tamamlanması
Madde 23 - İmtihanı
kazanmış olanlardan belirli bir süre içinde aşağıdaki
belgeleri tamamlamaları istenir.
a - Nüfus kâğıdı
örneği,
b - Tahsil
derecesini gösteren diploma veya belgenin noterden onaylanmış örneği,
c - Erkek
personel için, askerlik hizmetini yapmış olduğuna ve askerlikle
fiilen ilişkisi bulunmadığına dair belge,
ç - Tam teşkilâtlı
hastaneden alınmış sağlık kurulu raporu,
d - Adli sicil
kaydında sabıkası olmadığına dair belge,
e - Aşı kâğıdı,
f - 9 x 12
boyutlarında 2 adet boy fotoğrafı.
Madde 24 - Süresi
içinde belgelerini tamamlayanlar belediye başkanının veya
belediye başkanının tayin hususunda yetkili kıldığı başkan
yardımcısının onayı ile tayin edilirler.
Bu suretle aday
olarak tayin edilenlerin adaylık süresi en az altı ay ve en çok
iki senedir.
Bu süre sonunda
kendilerinden faydalanılmayacağı anlaşılan adayların görevine,
1 inci fıkrada yazılı yetkililerin onayı ile son verilir.
Belgesini
Tamamlamayanların Durumu
Madde 25 -
Yoklama veya imtihanı kazanmış olupta süresi içinde belgelerin
tamamlamayanların veya 16 ncı maddede belirtilen şartları taşımadıkları
anlaşılanların imtihandan doğan hakları
kaybolur ve varsa
yerlerine yedeklerde sırası gelenlere duyurmada bulunulur.
Asıl Memurluğa
Alınış
Madde 26 - Adaylık
süresi içinde görevinin ehli olduğu amirlerince kabul edilenler,
24 üncü maddenin 1 inci fıkrasında yazılı yetkililerin onayı
ile asıl memurluğa alınırlar.
Başka
Memurluklardan Naklen Geçiş
Madde 27 -
Herhangi bir resmi kuruluşta veya belediyenin bir diğer hizmet
kolunda asıl memur iken belediye zabıtasında görev almak isteyen
olursa bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde
yazılı şartları
taşımak, son üç yıllık tezkiye devresine ait sicili olumlu
olmak ve 23 üncü maddesinde yazılı belgelerden sicil dosyasında
eksik olanlarını tamamlamak kaydı ile asıl olarak
belediye zabıta
memurluğuna alınabilir.
Belediye Zabıtası
Memurlarının Barem Dereceleri
Madde 28 -
Belediye zabıta memurları 3656 sayılı Kanun ve değişiklikleri
ile belediye memurları için tespit edilen barem derecelerine
tabidirler.
Belediye Zabıtası
Memurlarının Menşe Ve Tahsillerine Göre Alınacakları Dereceler
Madde 29 -
Belediye zabıta memurluğuna ilk defa girenler menşe ve
tahsillerine göre, emsal belediye memurları gibi:
A)
a - Ortaokul
mezunlarından istekli bulunmadığı için hizmete alınan ilkokul
mezunu,
b - Ortaokul
mezunu,
c - Ortaokula
denkliği özel mevzuatı ile kabul edilmiş yahut memurluğa almada
ortaokula denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca teyit edilmiş bir
meslek okulu mezunu iseler ........... 14 üncü
dereceye,
B)
a - Lise mezunu,
b - Memurluğa
almada liseye denkliği özel mevzuatı ile kabul edilmiş yahut
Milli Eğitim Bakanlığınca teyit edilmiş bir okul mezunu,
c - Ortaokul
tahsili ile aynı zamanda meslek tahsili gören en az 5 yıllık
yahut ortaokulu tamamladıktan sonra en az 2 yıllık meslek okulları
mezunu, iseler ........... 13 üncü dereceye,
C)
a - Lise veya
dengi bir tahsil üzerine en az bir yıllık meslek tahsili veren
okul, veya 5 yıllık meslek tahsili üzerine ayrıca en az iki yıllık
daha yüksek bir meslek okulu mezunu,
b - Ortaokulu
bitirdikten sonra en az dört yıllık meslek okulu mezunu iseler
............ 12 nci dereceye,
D) Yüksek
tahsil mezunları, diğer Devlet memuriyetlerine geçişte
alabilecekleri dereceye, alınırlar.
Sicil Ve İlgili İşlemler Zabıta Personel Sicili
Madde 30 - Her belediye zabıtası memurunun bir açık sicili
tutulur. Bu sicilde aşağıda yazılı hususlar bulunur:
a - Adı ve Soyadı,
b - Baba ve ana adı,
c - Doğduğu yer ve tarih, (Milli sınırlar dışında doğanlar için
yabancı ülkenin ve doğduğu yerin bağlı olduğu ilin adı),
ç - Tahsil derecesi,
d - Medeni hali,
e - Memurun sağlık durumu,
f - Bakmakla mükellef olduğu kimseler,
g - Aldığı mükâfatlar,
h - Aldığı cezalar ve sebepleri,
ı - Askerlikle ilişkisi,
i - Varsa eserleri veya onursal hizmetleri,
j - Emekli Sandığı kayıt numarası,
Durumunda sicile ilişkin değişiklik oldukça sicil sahibi
keyfiyeti yetkililere bildirerek değişikliğin işlenmesini sağlar.
Her memur işe alındığı tarihten itibaren son rakamı 1 ve 6
olan senelerin ilk ayı içinde ayrıca 2 adet fotoğrafını verir.
İlgilinin yüzünde değişiklik olursa bu fotoğraflar söz
konusu yıllar beklemeden verilir.
Sicilin Dayandığı Diğer Belgeler
Madde 31 - ilgilinin beyanı ve sunacakları belgeler dışında
tayin, terfi gibi özlük işlerine ilişkin işlemler ve idari veya
adli yargı mercilerinden veya disiplin
kurullarından verilmiş kararlar sicilin dayandığı sair
belgelerdir.
Savaş, yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi olağanüstü
haller ve tabii afetler sebebiyle sicillerin kaybolması halinde
siciller yapılacak inceleme ve soruşturmaya
dayanılarak belediye meclisince düzenlenecek tutanaklara göre
yeniden tesis edilirler.
Sicil Numarası
Madde 32 - Belediye idaresince asıl zabıta memurlarına birer
sicil numarası verilir. Bu numaralar değiştirilmez, hizmetten ayrılanların
numaraları başkalarına verilmez.
KİMLİK BELGESİ (TANINMA KARNESİ)
Madde 33 - Her zabıta memuruna fotoğraflı bir kimlik belgesi
verilir. Örneği İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bu
belgede memurun adı, soyadı, sicil numarası, unvanı
ve derecesi, adresi ve tespit edilmişse kan grubu gibi tanıtıcı
bilgiler yer alır.
Bilgilerde değişiklik oldukça keyfiyet kimlik belgesinin ilgili
sahifelerine işlenir.
Gizli Tezkiye Varakası
Madde 34 - Belediye zabıta memurları T.C. Emekli Sandığı ile
ilgili memur ve hizmetlilerin sicilleri üzerine emekliye sevklerine
ilişkin mevzuata tabidir.
Tezkiye varakalarının şekli diğer belediye memurları için
kabul edilmiş olan şeklin aynı olup keza aynı usul içinde düzenlenir.
Tezkiye varakalarının şekli diğer belediye
memurları için kabul edilmiş olan şeklin aynı olup keza aynı
usul içinde düzenlenir.
Tezkiye varakalarını düzenlemeğe yetkili amirler, her
belediyenin zabıta personeli kadro ve mevcuduna göre belediye
meclisince tespit olunur.
Belediye Zabıta Memurlarının Unvanları
Madde 35 - Belediye zabıtası memurları gördükleri hizmet ve kıdem,
tahsil ve yeterlik esaslarına göre kazandıkları rütbelere göre
aşağıdaki unvanları alırlar:
Belediye Zabıta Memuru,
Belediye Zabıtası Komiser Yardımcısı,
Belediye Zabıta Komiseri,
Belediye Zabıta Başkomiseri,
Belediye Zabıtası Merkez Memuru, (Amiri)
Şubelere ayrılan belediyelerde Şube Amiri,
Belediye Zabıtası Müdür Yardımcısı, Belediye Zabıta Müdürü.
Personelin bu unvanlar dışında kadro almamaları, gerek maaş bakımından
yükselmede gerek diğer özlük haklarının tesbitinde, emsal kıdemdeki
diğer unvan sahiplerine
nazaran, aleyhte bir unsur olmaz.
Belediye Zabıta Memurluğu
Madde 36 - Adaylık süresini tamamlayıp asıl memurluğu onaylanan
kimse belediye zabıta memuru unvanını alır. Belediye zabıta
memurları zabıtanın temel
elemanlarıdır.
Komiser Yardımcılığı
Madde 37 - Görevlerinde, lise veya dengi öğrenim yapmış olupta
3; ortaokul veya dengi okul mezunu olup 6 ve ilkokul mezunu olup 9 yıl
başarı ile hizmet gören zabıta
memurları, kadro durumu elverişli olmak şartiyle, yetkili zabıta
amirinin teklifi ve belediye başkanının onayı ile belediye zabıtası
komiser yardımcısı unvanına
yükseltilirler. Komiser yardımcılarına hizmetin icaplarına göre
gerek sabit ve gerekse gezici kuruluşlarda ekip şeflikleri ve
benzeri kabiliyetleri geliştirici ve amirliğe
hazırlayıcı görevler verilir.
Belediye Zabıta Komiserliği
Madde 38 -Belediye zabıtası komiser yardımcılığında en az 3 yıl
başarı ile hizmet gören ve üst derecede bir göreve terfie lâyık
görülenler kadro durumu elverişli olmak
şartiyle, yetkili amirin teklifi ve belediye başkanının onayı
ile, belediye zabıta komiseri unvanını alırlar.
Komiserler, bilgi ve tecrübeleri ile, belediye zabıtası
hizmetinde sorumluluk taşıyan hizmetlerde istihdam edilirler.
Belediye Zabıtası Başkomiserliği
Madde 39 - (Değişik-R.G. 20.11.1982/17874) Belediye zabıtası
komiserliğinde en az üç sene başarı ile hizmet gören ve üst
derece terfie layık olanlar, kadro durumu
elverişli olmak şartıyla en yüksek zabıta amirinin teklifi ve
belediye başkanının onayı ile belediye zabıta başkomiseri
unvanını alırlar.
Belediye Zabıtası Merkez Memuru (Amiri)
Madde 40 - Belediye zabıtası başkomiserliğende en az 3 sene başarı
ile hizmet gören ve üst derecede bir göreve terfie lâyık görülenler
arasından kadro durumu da
gözönünde bulundurularak belediye zabıtası merkez memuru
(Amiri) veya şubelere ayrılan belediyelerde (Şube amiri) tayini
yapılır.
Tayinde, varsa yabancı dil bilgisi ve tahsil seviyesi tercih
sebepleridir.
Belediye Zabıta Müdür Yardımcılığı
Madde 41 - Kuruluşunda 50 den fazla zabıta personeli bulunan
belediyelerde gerektiği kadar zabıta müdür yardımcısı kadrosu
ihdas edilebilir.
Belediye Zabıta Müdürü
Madde 42 - Belediye zabıta müdürü belediye zabıta kuruluşunun
en yetkili amiridir. Kuruluşunda 50 den fazla zabıta memuru
bulunan belediyelerde bu sıfata uygun bir
kadronun ihdası zorunludur.
Belediye zabıta müdürü, zabıta teşkilâtı içinden veya dışından
belediye başkanlığınca tayin edilir.
Gizli Sicil Dosyası
Madde 43 - Her zabıta memurunun bir gizli sicil dosyası açılır.
Tezkiye varakaları, varsa amir veya müfettişlerin gizlilik taşıyan
mütalâa ve raporları ve şahsı ile ilgili
gizli yazışma örnekleri bu dosyada saklanır.
Sicillerin Tutulacağı Yer
Madde 44 - Zabıta personelinin sicil dosyaları belediyenin özlük
işleri ile ilgili servisinde ve böyle bir servis yoksa yazı işleri
dairesinde tutulur.
Nüfusu 100.000 den yukarı belediyeler zabıta müdürlüklerinde
ayrıca özlük işleri bürosu kurmuşlarsa sicil dosyaları bu bürolarda
tutulabilir.
Sicil Dosyalarının Saklanması
Madde 45 - Gizli sicil dosyası ve muhtevası belediyenin özlük işleri
servisinin baş yetkilisi, böyle bir servis yoksa yazı işlerinden
sorumlu kimse veya zabıtanın ayrıca
özlük işleri bürosu varsa bu büro sorumlusu tarafından kilit
altında saklanır.
Sicil muhtevası, belediye başkanlarının veya özlük işlerince
yürütmede yetkili başkan yardımcılarının emri olmadıkça hiçbir
kimseye gösterilmez ve hakkında bilgi
verilemez.
Personel işleri müdürünün veya bu görevi yürüten memurun
gizli sicil dosyası belediye başkanınca saklanır. Belediye başkanları
arasında değişiklik oldukça bu dosyalar
gidenden gelene tutanakla devredilir.
Sicillerden Bilgi Verilmesi
Madde 46 - 30 uncu maddede belirtilen açık sicilin onaylı örneği
gerekirse veya istenirse ilgilisine verilir. Bir belediyeden diğer
belediyeye veya daire ve müesseselere
nakil ve tayin edilen zabıta memurlarının açık ve gizli sicil
dosyaları naklettiği belediye idaresine veya müesseseye gönderilir.
ÖZLÜK
HAKLARI
Maaş
Madde 47 - Belediye zabıtası memurları maaşlı olup bu
istihkakları, diğer belediye memurlarında olduğu gibi ay başında
peşin olarak ödenir.
Mali Ve Sosyal Haklar
Madde 48 - Belediye zabıta memurları, belediye memurlarına tanınan
zam, avans, ikramiye, çocuk zammı, doğum yardımı, ilâç
bedeli, tedavi gideri gibi mali ve sosyal
haklardan aynen yararlanırlar.
Terfi Esasları
Madde 49 - Belediye zabıta memurlarının bir üst dereceye terfii
için:
a - Bir derecede en az 3 sene hizmet etmeleri,
b - Bu kadar müddet o derece maaşını fiilen almış olmaları,
c - Üst derecede bir hizmet görebilecekleri hususunda amirlerince
yeterli görülmeleri,
ç - Kadro durumunun da terfii sağlamaya elverişli olması, lâzımdır.
Yeterlik, gizli sicil dosyasında mevcut olup terfi müddetini
dolduran memur hakkında yetkili amirlerce her yıl düzenlenen
gizli tezkiye varakalarındaki kanaat sonuçları
ile tespit olunur. Bulunduğu derecede belirli terfii süresini
doldurmayan memurların bir üst derece maaşı almaları caiz değildir.
Kadro durumu terfii haketmiş memurların hepsinin birden terfiine
elverişsiz olduğu hallerde kıdemi fazla olanlardan başlanarak
terfiileri sağlanır.
Yolluk
Madde 50 - Yetkili amirlerin emir ve kararı ile, belediye
hizmetlerine ilişkin bir görevle belediye sınırları dışına gönderilen
belediye zabıta memurlarına Harcırah Kanunu
hükümlerince yolluk ödenir.
Belediye Vasıtalarında Ücretsiz Yolculuk
Madde 51 - Üniformalı belediye zabıta memurları, belediyenin
kurduğu veya belediyenin kendine bağlı işletmelerin şehir içi
yolcu taşıma vasıtalarında ücretsiz yolculuk
yaparlar.
Zabıta memurları, vasıtada rastladıkları belediye nizam, yasak
ve emirlerine aykırı davranış ve fiillere el koyarak bunları
men veya failleri hakkında gerekli işlemlere
girişirler.
Yıllık İzin
Madde 52 - Her zabıta memurunun senede bir ay izin hakkı vardır.
Yıllık izin kullanılmasında belediye hizmetlerinin aksamamasına
dikkat ve ona göre zabıta
memurlarının bu izinden faydalanma zamanlarını, amirlerin
teklifi üzerine tespit etmek, tayin hakkını haiz makama aittir.
İzin sırasında memurun aylık ve diğer özlük haklarına halel
gelmez.
Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.
Bir yıla ait kullanılmamış izin hakkı üzerinden 2 yıl geçmekle
düşer. İzin isteyen memur izin dilekçesinde izin isteme sebebini
bildirmekle beraber izni geçireceği yeri de
belirtir.
İzni memuriyetinin bulunduğu belediye dışında geçirecekler için
gidiş geliş süreleri izin süresine dahil edilmez.
Şu kadar ki gidiş geliş yol süresi bir haftayı geçmez.
Olağanüstü hallerin vukuunda yıllık izin kullandırılmayabilir;
veya izin verilmiş olanlar geri çağırılabilir.
Mazeret İzni
Madde 53 - Mecburi sebeplere ve meşru mazeretlere müstenit olmak
şartiyle belediye zabıtası memurlarına en çok 8 gün mazeret
izni verilebilir.
Mazeret izni, belediye başkanı, yetkili kıldığı yardımcısı
veya şube müdürü tarafından verilir.
Bir yıl içinde toptan veya parça olarak verilen mazeret izinleri
20 günü geçerse fazlası yıllık izine mahsup edilir.
Bir ayda 5 ve bir yılda 15 günden fazla mazeretsiz veya izinsiz göreve
devam etmemek yüzünden disiplin cezası görmüş olanların o yıla
ait izinlerinden bu kadar süre
indirilir.
Günlük İzin
Madde 54 - Zabıtanın yetkili amirleri maiyetlerindeki zabıta
memurlarına mazeretleri halinde 24 saate kadar günlük izin
verebilir.
Kısa Süreli Hastalık İzni
Madde 55 - Belediye zabıta memurlarına, belediye tabip veya mütehassıslarının
ve bulunmamaları halinde diğer resmi tabiplerin raporları üzerine,
bu tabiplerin yetkileri
dahilindeki sürece hastalık izni verilir.
Uzun Süreli Hastalık İzni
Madde 56 - Belediye zabıta memurlarına hastalıkları halinde ve
verilecek sağlık kurulu raporlarında gösterilecek lüzum üzerine;
A) Beş yıla kadar (5 yıl dahil) hizmeti olanlara 3 aya kadar;
B) Beş yıldan on yıla kadar (10 yıl dahil) hizmeti olanlara 6
aya kadar;
C) On yıl veya daha çok hizmeti olanlara 1 seneye kadar; izin
verilir.
Hastalıkları itibariyle rapora dayalı izin verilenler,
izinlerinin sonunda iyileştiklerine dair sağlık kurulu raporunu
getirirler.
İzin sürelerinin sonunda hastalıklarının devam ettiği rapor
ile tesbit edilenlerin izinleri bir katına kadar daha uzatılır.
Bu sürelerin sonunda iyileşmeyen zabıta memurları
hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Bunlardan sağlık şartlarını
yeniden kazandıkları keza sağlık kurulu raporu ile tespit
edilenler, tekrar görev almak istedikleri
takdirde, eski derece ve ünvanlarına uygun bir göreve tercihen
tayin edilirler.
Hastalık izni sırasında memurun aylık ve diğer özlük haklarına
dokunulmaz.
Bir hastalık sebebiyle izin verilen zabıta memuruna bu iznin
sonunu izleyen üç ay içinde aynı hastalık sebebiyle tekrar izin
verildiğinde aylıklı izin süresi, bu son izinle
önceki izin birleştirilerek hesap olunur.
Görevler sırasında ve görevlerinden dolayı bir kazaya uğrayan
zabıta memurları, sağlık kurullarınca, tekrar çalışabilecek
bir hale geldiklerinin tespitine veya
malullüklerinin kesinleşmesine yahut ölümlerine kadar izinli sayılırlar.
Ancak bu süre A-B-C bentlerindeki sürenin bir katını aşarsa
haklarında malulen emeklilik
hükümleri uygulanır. Hastalık raporlarını verecek resmi sağlık
kurulu, belediye hastanesi olmayan yerlerde, en yakın mesafedeki
tam teşekküllü kuruldur ve kurul
raporunu özel mevzuatında gösterilen usullere göre düzenler.
Tedavi Hakkı
Madde 57 - Belediye zabıta memurları ile eş ve reşit olmayan çocukları
ve bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri hakkında Belediye
Memur ve Müstahdemleri
Tüzüğünün 73 üncü maddesi hükümleri uygulanır.
Eğitim İzni
Madde 58 - Eğitim maksadıyla düzenlenen kurs, seminer gibi yurtiçi
ve yurtdışı toplantılara katılmaları uygun görülen memurlara
verilen izinler de keza özlük haklarına
halel getirmez.
Silah Altına Alınmada İzin
Madde 59 - Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah
altına alınan belediye zabıta memurları hakkında silah altında
bulundukları sürece devlet memurlarının
tabi oldukları hükümler uyarınca işlem yapılır.
Değerlendirme (Takdirname)
Madde 60 - Görevlerinde büyük gayret ve çalışması ile üstün
başarı sağlayan zabıta memurlarına Belediye Başkanlarınca doğrudan
doğruya veya amirlerinin teklifi
üzerine "Takdirname" verilir.
Takdirname verilmesine sebep olan çalışma ve başarı belirtilir.
Takdirname sicile geçer. Kıdemde eşitlik halinde takdirname
alanlar terfide tercih edilir.
Bu takdirname bir uyarmayı kaldırır.
İkramiye
Madde 61 - Görevlerini yaparken olağanüstü fedakârlığı ve
yararlığı görülen zabıta memurlarına amirlerinin teklifi ve
belediye encümeninin kararı ile üç aylığa kadar
ikramiye verilebilir.
İkramiye verilmesini gerektiren sebep kararda belirtilir.
Başka Hizmet Yüklenilmemesi
Madde 62 - Belediye zabıtası memurlarına, zabıta hizmetleri dışında
bir görev yüklenemez.
Başka Göreve Nakil (Tahvil)
Madde 63 - Zabıta memurları, amirlerinin teklifi ve tayine yetkili
merciin onayı ile belediyenin diğer kuruluşlarında aynı
derecede bir göreve nakledilebilir.
Başka Bir Belediyede Görev Alma
Madde 64 - Bir belediye görevli zabıta memuru ayrılacağı
beldedeki tayine yetkili amirin muvafakat etmesi şartı ile bir diğer
belediye zabıta kuruluşuna naklen tayin
edilebilir.
Karşılıklı Olarak Yer Değiştirme (Becayiş)
Madde 65 - İki ayrı belediye zabıta kuruluşunda görevli olup
aynı ünvan ve derecede bulunan zabıta memurları kendi istekleri
ve tayine yetkili mercilerin muvafakatı ile
karşılıklı olarak yer değiştirebilirler.
Kadrosu Kaldırılanların Durumu
Madde 66 - Kadro yüzünden açıkta kalan zabıta memurlarına maaş,
hizmet kabulü yükümlülüğü ve başka hususlarda hak ve
vecibeleri devlet memurları ile
belediyenin diğer memurları hakkındaki mevzuat hükümlerine göre
yürütülür.
Zabıta Memurlarının Yasama Organı Üyeliğine Seçilenler
Madde 67 - Zabıta memuru iken Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliğine
seçilmiş kimseler görevleri bittikten sonra tekrar seçilmezlerse
üyelikten hükümleri uygulanır.
İşten Çekilme (İstifa)
Madde 68 - Zabıta memuru, belediye başkanlığına yazılı olarak
müracaat etmek suretiyle zabıta memurluğundan çekilme isteğinde
bulunabilir.
Çekilmek istenen kimse yerine tayin edilen kimsenin göreve başlamasına
veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder,
yerine görevlendirilen kimse bir
aya kadar göreve başlamadığı veya yerine bir vekil tayin
edilmediği takdirde amirine haber vererek görevini bırakabilir.
Olağanüstü bir mazeretle çekilenler, bu mazeretleri amirlerince
kabul edilmek şartiyle, bir ay kaydına tabi değildirler. Ancak görevinden
çekilen zabıta memurlarından,
devir ve teslim ile yükümlü olanlar bu işlemlerin sonuna kadar
ve savaş, olağanüstü hal, genel hayata müessir afet gibi olağan
dışı hallerde tayine yetkili makamın
müsaadesi olmadıkça görevlerini bırakamazlar.
Görevden kendi isteği ile çekilen bir zabıta memuru, 3 ay geçmedikçe,
gerek kendi belediyesinde gerek herhangi bir belediyede göreve
kabul edilmez.
Emeklilik
Madde 69 - Zabıta memurları, emeklilik işyerinde diğer belediye
memurlarının tabi olduğu hükümlere tabidir.
DİSİPLİN İŞLERİ
Disiplin Cezaları
Madde 70 - Zabıta hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak
amacı ile kendilerine verilen görevleri hakkı ile yapmıyan,
uymakla yükümlü oldukları hususlara
uymayan mevzuatın yasakladığı işleri yapan ve davranışları
ile belediye zabıtasının haysiyetini zedeleyen memurlara durumun
niteliğine ve fiilin ağırlığına göre aşağıdaki
cezalardan birisi verilir:
a - Uyarma (İhtar),
b - Kınama (Tevbih),
c - Aylık kesilmesi,
ç - Kıdem indirilmesi,
d - Sınıf indirilmesi
e - Meslekten çıkarma,
f - Memuriyetten çıkarma.
Disiplin Cezalarının Anlamı
Madde 71 -
A) Uyarma: Memura görevinde daha dikkatli davranılması gerektiğini
yazı ile bildirmektir.
B) Kınama: Memura görevinde ve davranışında disiplin bakımından
kusurlu görüldüğünü, sebepleri ile bildirmektir.
C) Aylık kesilmesi: Memurun 1 haftadan 15 günlüğüne kadar maaşının
kesilmesidir.
Ç) Kıdem indirilmesi: Memurun yalnız terfiine müessir olmak üzere,
kıdeminden 3 aydan bir seneye kadar bir müddetin indirilmesidir.
D) Sınıf indirilmesi: Memurun maaşının bir derece aşağıya
indirilmesidir.
E) Meslekten çıkarma: Zabıta memurunun, belediye zabıtası
hizmetlerinde bir daha kullanılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.
F) Memuriyetten çıkarma: Memurun, bir daha memuriyete alınmamak
üzere görevine son verilmesidir.
Disiplin Cezalarını Gerekli Kılan Haller Şunlardır
Madde 72 - A) Uyarmada:
a - Hizmet esnasında görev dışı işlerle vakit geçirmek veya uğraşmak,
b - Verilen görevi mümkün olan süresi içinde bitirmemek,
c - Görevini yapmada kayıtsızlık ve intizamsızlık göstermek,
ç - Mesleği ile ilgili mevzuatı öğrenmek için gerekli gayreti
göstermemek,
d - Gerek meslek arkadaşlarına ve gerekse iş sahiplerine karşı
hareket ve davranışlarında mesleğin gerektirdiği ciddiyet, ağırbaşlılık
ve terbiyeyi göstermemek,
e - Zorunlu sebep olmaksızın saç ve sakalını uzatmak, elbise ve
teçhizatını kirli tutmak; şahsi görünüşüne itina etmemek,
f - Resmi ve şahsi işlerde zaruret olmadan merciini tecavüz
etmek,
g - Herhangi bir yol, mahal veya şahsı arayıp soranlara yardımcı
olmamak, onları baştan savmak.
B) Kınamada:
a - Amirinin sorduğu hususlara zamanında cevap vermemek,
b - Amirin tavsiye ve tenbihlerine uymamak,
c - Görevi başında üstlerine saygısızlık etmek,
ç - Üstlerinin işlem ve icraatı hakkında dedikodu yapmak,
d - Düzenlediği tutanak, rapor gibi belgeleri zamanında ait olduğu
mercie vermemek,
e - İş sahiplerine farklı davranışlarda bulunmak, sebepsiz yere
onları bekletmek,
f - Belediye Zabıtası Kıyafet ve Teçhizat Yönetmeliğine aykırı
şekilde giyinmek veya dolaşmak,
g - Memuriyet haysiyetini kırıcı harekette bulunmak,
h - İçkili özel toplantılara üniforma ile katılmak,
ı - Kadınlarla nikâhsız yaşamak,
i - Memuriyete ilişkin bir iş için başkalarına tavsiye ve
iltimas ettirmek,
j - Maiyetindeki memur ve hizmetlileri zati işlerinde kullanmak,
k - Görevi başına 1 ay içinde iki defa mazeretsiz geç gelmek,
veya erken gitmek, yahut aynı süre içinde izinsiz ve mazeretsiz
bir gün göreve gelmemek,
C) Aylık kesilmesinde:
a - Görev esnasında yardım isteyen meslek mensuplarına yardımdan
sebepsiz kaçınmak,
b - Doğrudan doğruya veya müracaatla haberdar olduğu suç karşısında
görev yapmaktan çekinmek,
c - Görevi dışında, aşırı derecede sarhoş dolaşmak,
ç - Görevde uyumak,
d - Meslek arkadaşına, üstüne veya iş sahiplerine kötü
muamele etmek,
e - İzinsiz olarak belediye sınırları dışına gitmek,
f - Bir ayda bir günden fazla 8 günden az izinsiz ve mazeretsiz görevine
devam etmemek,
g - Demirbaş eşyayı özel işlerinde kullanmak,
h - Kendisine teslim olunan eşyayı ve teçhizatı başkalarının
kullanmasına müsaade etmek,
Ç) Kıdem indirilmesinde:
a - Mevzuata uygun olarak verilen emirleri yerine getirmemek,
b - Bir ayda 7 ve bir yılda toplam 20 günden fazla izinsiz ve
mazeretsiz görevine devam etmemek,
c - Resmi işlerden dolayı üstlerini alenen tenkit etmek ve görev
sırasında üstlerine yalan söylemek,
ç - Görev arkadaşlarına, astlarına veya iş sahiplerine hakaret
etmek, arkadaşları ile dövüşmek,
d - İzinli olsun veya olmasın umuma açık yerlerde üniforma ile
sarhoş olacak derecede içki içmek,
D) Sınıf indirilmesinde:
a - Kumar oynamak,
b - Görevi başına sarhoş gelmek, yahut görevi başında içki içmek,
c - Üstlerine hakaret veya onları söz, yazı yahut herhangi bir
vasıta ile tehdit etmek, yahut dövmeğe teşebbüs etmek, iş
sahiplerini, astlarını veya arkadaşlarını dövmek,
ç - Bir terfi süresi içinde izinsiz ve mazeretsiz devamsızlıkları
toplamı iki ayı geçmek,
d - Kendi mülk ve arazilerini doğrudan doğruya veya aracılar
eliyle işletme dışında ticaretle uğraşmak,
e - İş sahiplerinden her ne nam altında olursa olsun hediye
almak,
f - Genel kadınlarla bağlantı veya ilişki kurmak,
g - Kendisine teslim olunan eşyanın ve evrakın tedbirsizlik
sebebiyle ziyaına sebebiyet vermek,
h - Kooperatif ortaklıklarda ve bağlı oldukları kuruluşların
yardımlaşma sandıklarında yönetim veya denetim kurulu üyeliği
dışında ticari ve sınai müesseselerde görev
almak,
E) Meslekten çıkarmada:
a - Gerçeğe aykırı tutanak, rapor ve benzeri belgeler düzenlemek,
b - Üstünü dövmek,
c - Çalışma süresi takyit edilmiş olan eğlence yerlerinin şahsi
menfaat karşılığında belirli süre dışında çalışmasına müsaade
etmek,
F) Memuriyetten çıkarmada:
a - Yalan yere beyanname vermek, irtikap, irtişa, ihtilâs, zimmet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekârlık, emniyeti suistimal,
kaçakçılık suçlarından biriyle mahkum olmak,
b - Savaş, isyan, ihtilâl gibi olağanüstü hallerde emir almadan
ve zaruret olmadan görevini terketmek,
c - Memuriyetine ait gizli evrak münderecatını açıklamak,
ç - Suçun subut delillerine ait eşyayı veya evrakı kasden yok
etmek,
d - Halkın edep duygularını şiddetle rencide edici (Ar ve hicabı
mucip) hareketlerde bulunmak,
e - Sarhoşluğu veya kumar oynamayı itiyad edinmek yahut kumar
oynatmak,
f - Grev yasağına aykırı hareket etmek.
Borçlanmadan Doğacak Disiplin İşlemleri
Madde 73 - Özel gelirleri karşılık gösterilmek suretiyle
yapacakları borçlanmaları ile bankalardan kredi üzerinden
alacakları paralar ayrık olmak üzere bir
senelik maaş ve ücretlerinin yarısından fazla borca girenlerle,
miktarı ne olursa olsun, iş sahiplerine borçlanan zabıta
memurları durumun ağırlığına göre Disiplin
Komisyonunca takdir edilecek disiplin cezalarından herhangi biriyle
cezalandırılır.
Disiplin Cezasını Gerektirir Kusurların Tekrarlanması
Madde 74 - Aynı memuriyet derecesinde, aynı derecede (Vasıfta)
cezalardan ikisini aldıktan sonra üçüncü defa olarak yine o
derecedeki cezayı hakeden zabıta memuruna
bir derece daha ağır ceza verilir.
Disiplin Cezası Vermeye Yetkili Amir Ve Merciler
Madde 75 - A) Disiplin cezaları, Disiplin Komisyonu yetkisini da
haiz Belediye Encümenlerince verilir. Bu cezaların verilmesini
gerekli kılan iddia ve isnatlarda
soruşturma memurunu belediye başkanı, yardımcısı, şubelerde
belediye şube müdürü veya en büyük zabıta amiri tayin eder.
B) Belediye Başkanları, tekmil zabıta memurlarına uyarma ve kınama
cezasını ve belediye şube müdürleri şubeleri memurlarına yalnız
uyarma cezasını doğrudan doğruya
da verebilirler.
Disiplin Cezası Vermede Riayet Edilecek Hususlar
Madde 76 - Yapılacak disiplin kovuşturmalarında, isnat olunan
hususun ilgiliye açıkça yazılı olarak bildirilip tanınan bir süre
içinde yazılı savunmada bulunmasının
istenmesi esastır.
Bu süre 3 günden az olamaz. Belirtilen süre içinde (Makbul bir
özüre) dayanmaksızın savunmada bulunulmazsa savunma hakkından
vazgeçilmiş sayılır.
Disiplin Komisyonu, üye sayısı üçten az olmamak ve tek sayıda
bulunmak şartiyle, lüzumu halinde, tam sayının üçte ikisi ile
toplanabilir ve çoğunlukla karar verilir.
Soruşturma ile görevlendirilen kimse encümen üyesi ise karara
katılmaz. Karar, evrak üzerinde inceleme yapılarak verilir.
Ancak yapılan soruşturma yeterli görülmez ise eksiklikleri
tamamlanmak üzere dosya soruşturma ile görevli elemana geri gönderilebilir.
Komisyon sanığa isterse her zaman dinleyerek ayrıca sözlü
savunmasını da alabilir.
Komisyon kararlarının gerekçeli olması şarttır.
Disiplin Komisyonunun Yazışma İşleri
Madde 77 - Belediye disiplin komisyonu işleri, varsa, personel
servisince, yoksa belediye yazıişleri servisince yürütülür.
Uygulama
Madde 78 - Cezalara ait kararlar, suçluya ve dairesi amirine birer
yazı ile tebliğ olunur ve tebliğ tarihinden itibaren hüküm
ifade eder.
İtiraz
Madde 79 - Haklarında karar verilenler bu kararlara karşı 10 gün
içinde itiraz edebilirler.
İl merkezi olmayan yerlerdeki belediye disiplin komisyonları
kararları il disiplin komisyonlarında ve il merkezindeki
belediyelerin kararları da İçişleri Bakanlığı Disiplin
Komisyonunda itirazen incelenir.
İl merkezi olmayan yerlerdeki belediye disiplin komisyonları
kararları üzerine il disiplin komisyonlarınca verilecek kararlara
karşı yapılacak itirazlar en son Bakanlık
Disiplin Komisyonunda ve il merkezi belediyelerin kararları üzerine
Bakanlık Disiplin Komisyonunca verilecek kararlara karşı yapılacak
itirazlar da Danıştay'da incelenir
ve çözümlenir. Sınıf indirilmesi ve memuriyetten çıkarma hakkındaki
belediye disiplin komisyonu kararları, itiraz edilmese de, bir üst
derece merciin incelemesine
tabidir.
İtiraz üzerine veya kendiliğinden incelenip son karara bağlanan
hususlar ilgiliye ve dairesi amirine tebliğ olunur; ve kesinleştiği
tarihten itibaren hüküm ifade eder.
Cezai Kovuşturma İle Disiplin Kovuşturmasının Bir Arada Yürütülmesi
Madde 80 - Aynı olaydan dolayı memur hakkında cezai kovuşturmaya
başlanmış olması, disiplin kovuşturması yapılmasını önlemez.
Ancak disiplin mercileri,
isterlerse, cezai kovuşturma sonunda mahkemece verilecek karara
kadar kovuşturma ve soruşturmayı durdurabilirler.
Zabıta memurunun Ceza Kanunu'na göre mahkum olması, disiplin
cezasının uygulanmasına engel olmaz
Soruşturma Ve Kovuşturma
Genel Hükümlerin Geçerliği
Madde 81 - Görevlerinden doğma veya görevlerinin yapılması sırasında
işledikleri fiillerden dolayı diğer belediye memurlarına
uygulanan hükümler zabıta memurları
hakkında da geçerlidir.
Soruşturma Emrini Vermeye Yetkililer
Madde 82 - Görevlerine ve memuriyetlerine ilişkin hususlardan
dolayı zabıta memurları hakkında cezai soruşturma emrini
vermeye belediye başkanları yetkilidir.
Kovuşturma İzni
Madde 83 - Haklarında 1609 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılan
zabıta memurları için kovuşturma iznini vermeye belediyenin sınırları
içinde bulunduğu il'in vazisi
yetkilidir.
İşten El Çektirme
Madde 84 - Haklarında soruşturma yapılan kimselere soruşturmayı
yapanın teklifi üzerine soruşturmanın selâmeti için belediye
başkanının onayı ile işten el çektirilebilir.
İşten el çektirilen zabıta memurlarının aylık ve diğer
hukuki durumları, belediyenin diğer memurlarına uygulanan mevzuat
hükümlerine göre tespit olunur.
Cezai kovuşturma üzerine yetkili kazai mercilerce haklarında
kesin hüküm veya karar verilenler hakkında da aynı yolda işlem
yapılır.
Başkanlık Emrine Alma
Madde 85 - Belediye zabıta memurları tayinlerindeki usule göre
belediye başkanlığı emrine alınmak suretiyle görevden uzaklaştırılabilirler.
Bu takdirde haklarında, bağlı bulundukları teşkilât emrine alınmak
suretiyle görevden uzaklaştırılacaklar hakkındaki mevzuat hükümleri
uygulanır.
|
